جمشید آذرمی آذر
سایت جامع العلوم شامل : مقاله های نویسنده ، اطلاعات عمومی علمی ، مذهبی ، اجتماعی ، فرهنگی ، زناشویی ، تاریخ ، ادبیات و متفرقات...

آداب حضور در مجالس عمومی

آداب حضور در مجالس : انسان وقتی می خواهد به مجالسی برود و در جمع جامعه حضور یابد باید یک سری کارهای فردی را قبل از رفتن به یک مجلس انجام دهد و یک سری دیگر هم کارهای هستند که باید در موقع حضور تا خروج از مجالس انجام دهد،که به این سری از کارها که باید انجامش دهد آداب مجالس میگویند. حدیث نبوی«إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکَارِمَ الْأَخْلَاقِ» «به‌راستی که من مبعوث شدم تا شرافت‌های اخلاقی را کامل و تمام کنم [و به مردم بیاموزم»

در دین مبین اسلام به یک سری از کارها ، مستحبات می گویند.گاهی اوقات انجام مستحبات جزوئی از واجبات میباشد که انجام و بکارگیری آنها از طرف یک شخص، نشان از فرهنگ والای آن شخص را نمایان می نماید. علما و نویسندگان بزرگ در باب مکارم الاخلاق کتابهای بسیار را تألیف کرده اند که عدد آنها بیسار و بیشمار است که ما هم به عنوان نمونه چند برگ از دانسته های خود که آموخته از بزرگان دین میباشد را به عنوان نمونه و تهوه می نگاریم که امید است مورد ثمر و قابل استفاده باشد.

آداب بهداشت ، نظافت و آراستگی

اولین چیزی که در آداب مجالس رفتن باید مورد توجه قرار گیرد ، بهداشت ، نظافت و آراستگی فردی میباشد. که از حضرت صادق(ع) روایت است که امیر مؤمنان علی (ع) فرمود: بوهای بد را به وسیلهء آب برطرف کنید که خداوند متعال از بندگان کثیف بدش می آید.(۱)

تمیزی لباس و طهارت بدن از کارهای اولیه است که باید انجامش دهیم تا اینکه بوی بد لباس و بدنمان موجب رنجش و آزار هم نشین هایمان نشود. تمیز کردن موهای زائد بدن که محل جمع شدن میکروبهای بد بو می شوند.موجب میشود بوهای بد از بدن ما ساطع نشود تا موجب اذیت و آزار هم نشین هایمان نشود.و این نمی شود مگر با حمام و نظافت کردن که از مستحبات تأکید شده است.

از علی بن اسباط است که گوید: از حضرت موسی بن جعفر (ع) شنیدم که گوید: چهار چیز از اخلاق انبیاء است : عطر زدن و پاگیزگی، ستودن موهای زائد تن و نوره کشیدن و بسیاری آمیزش(۲)(توضیح برقسمت چهارم این حدیث) البته توصیهء انبیاء به بسیاری آمیزش نه به این جهت بود که آنها قویتر یا پُر نفس تر بودند به مقاربت جنسی،بلکه موقعیت زمانی و جغرافیایی و اینکه مردم را به طرف آمیزش جنسی حلال راهنمایی نمایند چنین حدیث های را می گفتند. پس آنکسی که میخواهد به مجلسی برود باید چند عمل بهداشتی را انجام دهد.

آداب بهداشت این چند مورد را جدّی بگیرید.

اول:حمام کردن. آب و وسایل گرمایشی باعث شده است که امروزه در هر خانواده حمام وجود داشته باشد، و وسائل بهداشتی که برای نظافت بدن لازم و ضروری هست از جمله : شامپو ، صابون ، انواع مو برهای بهداشتی ، حوله و دیگر لوازم بهداشتی و آرایشی که برای حمام نمودن انسان مورد نیاز است. در بازار فراهم است که با تهیه و استفاده آنها می توانیم در بهداشت خود پیشرو باشیم.

دوم: موهای زائد بدن. موهای زائد در اطراف دستگاه تناسلی ، زیر بغلها و قسمتهای ضروری بدن که در زیبایی میسّر است، این عمل در خانمها و مردان مشترک است، و در خانمها موهای زائد صورت و اطراف دماغشان اضافه می شود. که موها به وسیله ابزار خاصّ بر طرف می شود. و در مردان نیز کوتاه کردن ریش و موهای بالای دماغ بهتر و زیبندتر است.

سوم :کوتاه کردن ناخنها. ناخن و زیر ناخنها مکان مناسبی هستند که میکروبها خودشان را در آنجا پنهان کنند! تا در موقعیتهای مناسب که انگشتهای ما با انواع مواد غذایی و دیگر چیزها تماس پیدا می کنند خود را به آنها برسانند، تا از طریق آنها وارد بدن ما بشوند.اگر انگشتان دست ها و پاها بیش از اندازه بلند باشند می توانند عامل انتقال انواع ویروسها از مکانها و جاهای مختلف به ما باشند.

چهارم:جوراب تمیز و لباس تمیز و شیک پوشیدن،البته برای هر مجلسی لباسی مناسبی باید پوشید که بزرگان گفته اند لباس و گفتار هرکسی نشانگر شخصیت اوست انتخاب فرم و رنگ لباس در پرورش اخلاق انسان بسیار مهم است و به همین هم در انتخاب رنگ و فرم لباس باید دقت بیشتری صورت بگیرد.
پنجم : مسواک زدن به دندانها. دهان و لابه لای دندانها، جایگاه بسیار مناسبی هستند برای میکروبهای که بوی بدی هم دارند، بنابر این اگر دهان و دندان کسی، بوی بدی دهد در آن صورت آنشخصی که با او همکلام می شویم در وضعیت بدی قرار خواهد گرفت! زیرا موقعی که ما میخواهیم دهان باز کنیم برای صحبت کردن، قبل از اینکه کلام ما به گوش وی برسد بوی بدی که از دهان ما ساطع میشود به وسیله حس بویایش طرف مقابل ما را اذیت مینماید.

ششم: تمیز نکهداشتن بینی. تمیز نمودن بینی از آلودگیها و از ترشهاتی که از طریق بینی انسان تخلیه می شود یکی دیگر از مهمترین کارهایی است که باید انجامش بدهیم.

آداب ورود به مجلس

آداب ورود به مجلس هم مثل دیگر کارها مهم است. مثلاً درکجای مجلس بنشینیم، چکونه بنشینیم و یا پیش کی بشینیم.
اول اینکه در وقت ورود به مجلس باید دقت کنیم که در کجای مجلس جایی خالی برای نشستن هست، و دیگر اینکه آیا آن جایی که خالیست! جایی مناسب برای ما هست یا نه؟
در ورود به مجلس باید دقت کنیم که در جایی از مجلس بنشینیم که برای ما مناسب است ، چون همه ی جاهای که خالی هستند برای نشستن همه اشخاص مناسب نیست، بنابر این ممکن است جایی که خالیست مناسب شخص دیگری که از لحاظ سنی یا مقامی با ما تفاوت دارد باشد، برای همین هم بهتر است در جایی که مناسب مقام ماست بنشینیم.
و بعد از اینکه جایی برای نشتن خود انتخاب کردیم و نشستیم سعی کنیم تا آخر مجلس یا زمانی که در آن مجلس حضور داریم با معرفت کامل بنشینیم.
و اینکه در موقع ورود به مجلس اگر آن مکانی که ما قرار است در آنجا حضور داشته باشیم مسجد یا حسینیه و یا یک مکان مقدس دیگر است. باید توجه کرده باشید که در آن مکان دیگران به عبادات الهی نیز میپردازند. پس واجب است که مراعات نجاسات و طهارت کامله آن مکان را هم داشته باشیم.
اگر میتونیم با خودمان کفش به داخل مسجد نبریم و اگر که میبریم در یک کیسه بگزاریم و بعد از آنکه مطمعن شدیم که کفشهای ما با فرش یا دیگر زیراندازهای آن مکان تماس نخواهد داشت در کنار خود نکهداری نماییم. و از کشیدن سیگار و جویدن آدامس نیز حتماً خودداری کنیم.

آداب غذا خوردن در مجلس

سفره ی غذا، مقدس است. جایی است برای در کنار هم بودن و لذت بردن از مصاحبت با یکدیگر. پس با مراعات بهداشت آداب غذاخوری لذت را چند برابرکنیم.
در موقع غذاخوردن راحت بنشینیم، دستایمان را به جاهای دیگر بدن (مثل ، بینی، پاها ، موی سر و دیگر اعضای بدن نزنیم.
قاشق و یا تکه های نان را کوچک برداری که در موقع جویدن دهانمان سبک باشد.
در موقع غذا خوردن صحبت نکیم که این باعث میشود وقتی دهان باز میکنیم تکه های غذا از دهان به بیرون پرت شود، که این ممکن است دیگران را اذیت کند.
اگر عادت بر این داریم که به وسیلهء انگشتانمان غذا میخوریم در بین جمع از این عادت و روش غذاخوری استفاده نکنیم. بجهت اینکه وقتی از انگشتان برای غذا خوری استفاده می کنیم مجبوریم انگشتانمان را لیس بزنیم که اینکار ممکن است مورد خوش آیند دیگران نشود.
اگر غذائی که در حال تناول آن هستیم دارای استخوان باشد، توجه داشته باشیم که بعد از این که گوشت استخوانها را به وسیله انگشت یا دندان هایمان جدا کردیم، مستقیماً استخوان را از دهان به سفره نیندازیم که اینکار زیاد خوش آیند نیست.
در موقع غذا خوردن پاگ کردن بینی، صرفه یا عطسه کردن با دهان پُر خوب نیست، چون غذایی که در دهان داریم به اطراف پخش خواهند شد،که اگر مجبور به اینکار هم شدیم بهتر است از دستمال استفاده کنیم.

آداب خروج از مجلس

و اما آخرین از آداب مجالس ،خروج از مجلس است که این هم بجای خود مهم است. و آن چند نکته مهم است که مراعات آنها در رشد شخصیت ما مهم هستند.
اول اینکه: بعد از صرف غذا صبر کنیم که اگر قرار است سفره را جمع کنند جمع نمایند، که بهتر است خودمان اطراف خودمان را در یک جا جمع کنیم که این در کمک کردن به دیگران و همکاری خوب و بهتر است.
دوم اینکه: اول صبر کنیم آن دسته از افرادی که نزدیکتر به درب خروجی هستند قبل از ما خارج شوند، وبعد از آن به نوبت ما هم خارج شویم.
سوم اینکه: در موقع خروج حتماً از صاحب مجلس تشکر کنیم برای اینکه با اینکار انسانیت خود را به دیگران اثبات می کنیم.

چهارم اینکه: حتماً غیر از کفشهای خود کفش دیگری را نپوشیم، برای اینکه کفشی که در پای ما بود مال ما بود، نه کفش دیگری که مال دیگران است. دیگر اینکه توجه داشته باشیم که اگر یک جفت کفش به اشتباهی برود ممکن است چندین کفش به اشتباهی برود.
مورد دیگری هم اینست که اکثراً به درب خروجی پا دری می اندازند، این برای این نیست که ما با کفش بروی آن وارد شویم! بلکه به این معناست که وقتی کفشهایمان را از پا در میآوریم روی این پا دری جا بجا کنیم، نه اینکه روی این با کفش وارد یا خارج شویم.

حرف آخر

شاید به نظر برسد که مطالب بالا زیاد هم ارزش چندانی ندارند ، و مهم برای نوشتن و خواندن نبوده باشند، اما به جرعت میگویم که مراعات چنین آداب پیش پا افتاده بهترین مقدمه ای است برای رسیدن به کمالات عالی انسانی.

یافتن و رسیدن به مکارم خوب و پسندیده نیک انسانی که پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله وسلم فرمود: إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکَارِمَ الْأَخْلَاقِ .«به‌راستی که من مبعوث شدم تا شرافت‌های اخلاقی را کامل و تمام کنم [و به مردم بیاموزم»

منابع و مآخذ

۱.۲- مکارم الاخلاق طبرسی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این وب سایت از کوکی ها برای بهبود از تجربه شما استفاده می کند. ما فرض می کنیم که شما با این کار موافق هستید ، اما در صورت تمایل می توانید انصراف دهید. پذیرفتنادامه