جمشید آذرمی آذر
سایت جامع العلوم شامل : مقاله های نویسنده ، اطلاعات عمومی علمی ، مذهبی ، اجتماعی ، فرهنگی ، زناشویی ، تاریخ ، ادبیات و متفرقات...

ترس از خدا موجب ایمنی انسان از گناهان و سلامت ایمان است؛

ترس از خدا ی متعال و حاضر و ناظر دانستن وی در کارها موجب ایمنی انسان از گناهان ، و سلامت ایمان از گذرگاه های پر پیچ و خم و سراسر خطر است، که اغلب توسط هوای نفس درونی انسانها که مثل کنه بر قلب و روح او چسبیده است تا آدمی را در انجام کارهای پست و بی ارزش وسوسه می کند، اینجا ست که ترس از خدا و دوری از گناهان موجب سلامت ایمان بوده و سَر آغاز باب حکمت و دانایی و تقویت روح مروّت و جوانمردی در وجود انسانها می باشد.

وقتی گفته می شود که از خدا بترسید به آن معنا نیست که خداوند ترسناک است! بلکه خداوند متعال اولین و آخرین از رحم کنندگان و بخشنده ترین از بخشنده ها نسبت به مخلوقات می باشد، لکن عدل و عدالت خدای عادل حکم می کند که برای اعمال هر کسی اجر و پاداش نسبت به آن بدهد، پس پاداش به اعمال صالح انسانها بهشت برین است، و کیفر اعمال ناصالح نیز آتش جهنم است، و هدف از انتخاب انبیاء و اولیاء بر همین  بوده که انسانها را بر همین مسیرها راهنمایی نمایند، و البته که انسانها در انتخاب آنها خودشان تصمیم نهائی را می گیرند.

هنگامی که انسان در کاری مشغول است، اعضای ظاهری بدن او است که در انجام کار سخت قبول زحمت می کند، اما درون باطنی او است که بر وی مسلط بوده و دستور می دهد که در آن کار به چه نحوی عمل نماید، که اگر انسان خدا ترس باشد و به مکارم اخلاق پسندیده انسانهای بزرگ خدا هم زیور شده باشد آنوقت انصاف و جوانمردی در آن کار سهیم خواهد شد، آنگاه ریشه و اساس آن کار خدایی بوده و معنویت در آن آشکار خواهد شد، که حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: ریشه هر خیری در دنیا و آخرت یک چیز است و آن ترس از خدا وند متعال است.(۱)

ترس از خدا انسانها را بسوی پرهیزگاری و دوری از گناهان وا می دارد، و از همراهی با دوستان و اشخاص آلوده به گناه باز می دارد، و اطاعت از دستورات الهی را در وجود وی تقویت می کند، و شناخت خود را از خدای مهربان گسترش می دهد، که حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند: آن که خدا را شناخت از او ترسید، و آن کس که از خدا ترسید، ترس از خدا او را به عمل به فرمان او و در پیش گرفتن ادبش وا داشت، پس فرمان برادرانِ ادب شده به ادب خدا و اطاعت کنندگان دستورهای او را بشارت ده که بر خداست که آنها را از فتنه های گمراه کننده برهاند.(۲)

ترس از خدا به تقوا و توحید آدمی می افزاید؟

آقای محمد باقر انصاری در جلد دوم کتاب غدیر در قرآن چنین آورده است: «تقوى» به معناى ترس‏ از خدا و اطاعت از فرامین اوست، و اصل آن از «وقى» به معناى «حفظ از خطر» است، که در تقواى اصطلاحى منظور از خطر همان عذاب الهى و آتش جهنم است، که باعث ترس‏ از خدا و عمل به دستورات او مى‏شود.

ترسو بودن انسان بر انجام گناه، موجب پالایش تقوا، استواری ایمان، حلال بودن رزق، معنویت در دین و زندگی، دوری از شیطان  و تسلط بر هوای نفس سرکش است، و یکی از زمینه های کلی و اساسی در تربیت توحیدی در اسلام بشمار می رود، و موجب نورانیت و معنویت دینی و ظاهری افراد را نشان می دهد، و نشانه دیگر آن آزادگی و احساس شادابی و غرور انسان است، امام علی بن ابی طالب علیه السلام در خطبه ۲۳۰ نهج البلاغه می فرماید: تقوا و ترس از خدا ، کلید گشودن هر در بسته ای است، ذخیره رستاخیز، و سبب آزادی از بردگی شیطان و نجات از هلاکت است.

قرآن کریم کلید بهشت را ترس‏ از خدا و مبارزه با هواى نفس مى‏شمارد و می فرماید : و أما من خاف مقام ربه و نهى النفس عن الهوى فإن الجنه هی المأوى ‏: اما کسى که از مقام پروردگار بترسد و نفس خویش را از هوا پرستى نهى کند بهشت جایگاه او است.(۳)

چند جمله مهم و آموزنده در رابطه با ترس ازخدا:

  1. ترس از خدا و پروای درونی یک ارزش است.
  2. ترس از خدا زمینه فرمان پذیری و ترس از غیر خدا، زمینه فرمان گریزی است.
  3. ترس از خدا در خلوت و درون مهم است نه در ظاهر و حضور در برابر مردم.
  4. ترس از مردم به جای ترس از خدا، نشانه روشن نفاق است.
  5. ترس از خدا غیر از ترس از مردم است، کسی که از مردم ترسد از مردم بگریزد، ولی کسی که از خدا ترسد به او پناه می برد.
  6. ترس از خدا با شهوت دنیا نسازد،! برای اینکه هر کس اسیر شهوت گشت ترس از خدا از دل او رخت بر بست و در دست دیوی چون نفس عماره افتاد تا او را از مسیر راست به بیراهه گمراه سازد.
  7. یکی از مقتضیات ایمان آنستکه ترس از خدا را بر ترس از خلق ترجیح دهد و به یقین باشد که بهترین یاور و مددکار مومن خداوند متعال است.
  8. ترس از خدا و التزام به تقوا، ضامن انجام تکالیف الهی است.
  9. ترس از خدای مهربان و آراسته بودن به لباس تقوا، مانع نابود شدن انسانها و محصولات زراعی و باغی براثر بلایای طبیعی است.
  10. ترس از خدا زمینه ساز انجام دادن اعمال صالح و خیر است.
  11. ترس از خدا و نترسیدن از مردم، لازمه ایمان است.
  12. ترس از خدا و احساس مسئولیت در برابر فرمانهای او، از نعمتهای بزرگ و با ارزش خدای تبارک و تعالی می باشد.
  13. عمل به احکام الهی حتی در نهان و به دور از چشم مردم، نشانه ترس انسان از خدا می باشد.
  14. ترس از خدا خصلتی ارجمند و قابل احترام برای یک مومن است که در نزد پروردگارش گرامی می باشد.
  15. ترس از خدا، همراه با تعظیم و بزرگداشت مقام الهی، امری ارزشمند و بایسته است.
  16. ارزشمندی و برتری ترس انسان از خدا و دوری او از گناه، در خلوت نشانه انسانهای شایسته و عالمان راستین و اهل معرفت است.
  17. اعتقاد به قیامت و عذاب دوزخ، سبب ترس از خدا، و تقوا پیشگی انسان می باشد.
  18. ترس از خدا در عین پنهان بودن او به دور از انظار مردمان، عامل جلب غفران و پاداش بزرگ بنام دارا بودن به کرامت انسانی می باشد.
  19. پیدایش حالت ترس از خدا در وجود انسان و احساس عظمت او، از نشانه های قرار گرفتن انسان در طریق هدایت خداست.
  20. ترس از خدا و نگرانی از دست نیافتن به تزکیه نفس، ترسی به سزا و حالتی مطلوب در پیشگاه خداوند است که از طرف یک بنده مومن و صالح خدا ممکن است به وجود آید! که این بهترین و عالیترین مرحله در خود سازی و خود باوری است که انسان را به اعلاء ترین درجه از کمال انسانی می رساند.
  • « منابع و مآخذ این مقاله »
  1. نرم افزار زلال نور / مستدرک الوسائل ، ج ۱۱
  2. نرم افزار زلال نور / بحارالانوار ، ج ۶۷
  3. سوره نازعات آیه ۴۰

همچنین بخوانید »———————————————————————————————————————

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.