جمشید آذرمی آذر
سایت جامع العلوم شامل : مقاله های نویسنده ، اطلاعات عمومی علمی ، مذهبی ، اجتماعی ، فرهنگی ، زناشویی ، تاریخ ، ادبیات و متفرقات...

جهان سر به سر حکمت و عبرت است

عبرت : جهان سر به سر حکمت و عبرت است ، این یک مصرع شعر یا یک جمله ای است که اگه کمی در باره اش فکر و تفکر داشته باشیم می بینیم که تنها یک مصرع شعر یا یک جمله نبوده بلکه تلنگری است بر آدمی که چرایی آفرینش را بهتر درک کند.

در باره عبرت ، و عبرتگیری از آفریده های خدا و خلق خدا مطالب بسیار و بیشمار است که از آنجمله : تاریخ و سرگذشت انسانها ، حکایتها ، مشکلات ، شادیها ، اقیانوسهای بزرگ ، کوه ها و آتشفشانهای عظیم و ترسناک ، تولدها ، زندگیها ، و آن رسول مژده دهنده به اتمام عمر یعنی مرگ.

در مورد مطالب فوق دانشمندان و علمای دین حکایتها ، قصه ها ، داستانها ، و مطالب فلسفی و عرفانی کتابها نوشته اند ، که برای هر انسان روشن بین و روشن فکر دانشی است بزرگ . مطالعه  در این نوشته ها و تفکر در نظام آفرینش عقل آدمی را روشن و راه را هموار برای رسیدن به معشوق حقیقی ، و دوری از شیاطین و شیطانها راهنما باشند. و کمک کند به این که انسانها سر از ناکجا آباد درنیاورد.

جای جای این جهان هستی و لحظه به لحظهء گذران عمرمان می توانند برای پند و عبرت گرفتن کافی باشند ، که سعدی علیه رحمه گفت : بنشین بر لب جوی و گذر عمر ببین ، کاین اشارت ز جهان گذران ما را بس .اشاره شاعر به این نقطه است که عمر آدمی مثال آب رودخانه در گذر است هر کسی که از این گذر عمر برای آنچه که اهداف آفرینش است قدم بر ندارد به از دست دادن فرستها محکوم است. انسان عاقل آنستکه از این گذران عمر پند و عبرتی اندوخته باشد.

جهان سر به سر حکمت و عبرت است ، چرا بهره ما همه غفلت است؟

براستی که جهان سر به سر حکمت و عبرت است ، اما چرا بعضی از ما انسانها از این جهان هستی فقط خوردن و خوابیدن را آموخته ایم ؟ چرا از اتفاقها و سرگذشت های دیگران نقل خاطرات را بیاد می سپاریم؟ آیا زندگی و سرگذشت دیگران برای ما انسانها هیچ عبرت گرفتن و پندآموزی ندارند؟ امام علی علیه السلام فرمودند :ما اکثَرَ العِبَرَ وَ أقَلَّ الاعِتِبارَ ؛چه بسیار است عبرت ها ، و چه اندک است عبرت گرفتن.(۱)

فردوسی در مصرع اول { جهان سر به سر حکمت و عبرت است } جهان هستی و نظام آفرینش را سر به سر حکمت و آیینۀ عبرت می بیند ، و چنین نظری دارد که همه باید از آفرینش راه خود را بیابد ، تا در راه مستقیم قدم بردارد.چنانکه در مصرع بعدی { چرا بهره ما همه غفلت است؟} انسان را سرزنش می کند ، و هشدار می دهد که راه مستقیم در جاده ای دیگر است ، اما دشوار و پیمودن آن نیز سنگین است . و رسیدن به انتهای جاده حقیقت گر چه سخت است ، اما شیرین است و گوارا.

عبرت در کلام معصومین علیه السلام

حکمت عبرت در آن است که انسانهای زیرک و موقعیت شناس از گذر زمان ، و از اتفاقاتی که در اطراف خود روی می دهد پند و عبرت می گیرند، و آنها را در جهت تحکیم نفس و ارتقاء ایمان ، و در اصلاح زندگی و جامعه اش بکار میگیرد. امام علی علیه السلام در حدیثی فرمودند : الاعتِبارُ یُفِیدُ العِصمَهَ ؛ عبرت گرفتن ، باعث پاکدامنی و عدم آلودگی است.(۲)

امام علی علیه السلام در حدیث دیگر فرمودند : من حاسب نفسه ربح و من غفل عنها خسر و من خاف امن و من اعتبر ابصر و من ابصر فهم و من فهم علم ؛ کسى که از نفس خود مواظبت کند و از او حساب کشد سود مى برد و کسى که از او غافل شود زیان مى بیند و کسى که (از نفس خود) بیمناک باشد در سلامت و امان قرار مى گیرد و کسى که عبرت گیرد بینا شود و کسى که بینا باشد هوشیار و زیرک است و کسى که زیرکى دارد آگاهى مى یابد.(۳)

عبرت گرفتن و پند آموز بودن از خوشی و ناخوشی روزگار آدمی را در برابر مشکلات خانواده و جامعه با دید باز و اندیشه های روشن روبرو می کند. و در تصمیم گیریها کمک میکند تا از مصیر مستقیم خداوند متعال خارج نشود ، و در راههای خیر و ثواب کام بردارد ، و به صلاح و مصلحت اطرافیانش نیز بپردازد. که این همان عمل ثواب و  کردار صالحان است.

امام صادق علیه السلام فرمودند : کان اکثر عباده ابى ذر رحمه الله التفکر و الاعتبار ؛ بیشترین عبادت ابوذر – که خدایش ‍ رحمت کند – تفکر نمودن و عبرت گرفتن بود.

حرف آخر

جهان سر به سر حکمت و عبرت است ، پس چرا بهره ما از او در زندگی فقط غفلت است؟ چرا از شکستها و باخته های دیگران در اصلاح زندگی خود هیچ اقدام عملی انجام نمی دهیم ؟ و از زندگی دیگران که به خودی خود برسر هیچ و پوچ باخته اند عبرت نمی گیریم؟ چرا برای انتخاب همسر در خیابانها دنبال دختران خوب می گردیم ؟ در حالی که می دانیم دختران و زنان با حیا و با ایمان به هیچ وجه در خیابانهای شهر ها ، دنبال شوهر نمی گردند.

چرا عبرت نمی گیریم از زنان و مردانی که در خیابانها و در وقت الافی عاشق یکدیگر شده اند بعد عروسی هم کرده اند ، بعد از چند سال زندگی مجردی معلوم می شود که هر کدام از آنها هنوزهم دوست پسر و دوست دختر دارند.

چرا عبرت و پند نمی گیریم ، از زندگی های که در روستاها  به دور از تجملات و بزکهای قلابی دارن با کمال عشق و عاشقی زندگی می کنند و برای خود و فرزندان خود نیز جامعه ای سالم و با نشاط نیز ساخته اند.

امروزه اگر سری به دادگاههای کشور خود بزنید پرونده های از نوع شکایت زن و شوهر از یکدیگر بابت خیانت به همدیگر زیاد خواهید یافت ! و حتماً هم پرونده های که مربوط به کسانی که ازدواج آنها از روی هوا و هوس بوده باشد بسیار و بیشمار خواهد بود.

نتیجه

 پس بیایید برای اینکه زندگی و جامعه ای سالم و شاداب و انسانهایی با ایمان و متحد به مکارم الاخلاق نیک و پسندیده داشته باشیم ، از آنهایی که با اعمال زشت و قبیح خود از مسیر هدایت خداوند متعال دور شده اند؛ پند و عبرت گیریم. و این بیت { جهان سر به سر حکمت و عبرت است } فردوسی را باور کنیم ، و عملاً در پیشرفت اخلاق در جامعه بکار بندیم. انشاالله

منابع و مآخذ

۱ – غررالحکم دررالکلام . حدیث ۹۵۴۲

۲ – میزان الحکمه ج ۶ باب عصمت

۳ – جهاد با نفس شیخ حر عاملی . وسائل الشیعه

۴ – جهاد با نفس شیخ حر عاملی وسائل الشیعه

بازدیدها: 147

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این وب سایت از کوکی ها برای بهبود تجربه شما استفاده می کند. ما فرض خواهیم کرد که شما با این مسئله مخالف هستید ، اما در صورت تمایل می توانید انصراف دهید. پذیرفتنادامه