جمشید آذرمی آذر
من اهل ایران آذربایجان شرقی شهرستان بناب روستای چپقلو متولد1352 هستم سواد ابتدائی دارم ! علاقه مند به مطالعه، نوشتن و پژوهش میباشم.

امام زین العابدین (ع) و بیان پاره ای از اوصاف ایشان؛

امام زین العابدین (ع) که نام مبارکش علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب، مشهور به امام سجاد(ع) و امام زین العابدین (ع) ، چهارمین امام شیعیان و فرزند امام حسین(ع) است و بنا بر قول مشهور، در سال ۳۸ق متولد شده است. بر این اساس، وی بخشی از حیات امام علی(ع) و نیز دوران امامت امام حسن مجتبی(ع) و امام حسین (ع) را درک کرده است.

نام مادر مکرمه آن حضرت شهربانو دختر یزد گرد بن شهریار بن پرویز بن هرمز بن انوشیروان پادشاه عجم بوده ، که در جنگی که بین اعراب و عجم در گرفت و در این جنگ اعراب به پیروزی رسیدند ، و دختران و زنان عجمان به اسیری رفتند و شهربانو هم که یک شاه زاده بود به اسارت رفت و در همان اسارت نیز ماجرائی به وجود آمد و قرار بر این شد که آن بانو به همراه خواهر دیگرش شوهری برای خود انتخاب نمایند ، و شهربانو نیز حضرت امام حسین علیه السلام را برگزید. ماه عسل آن پیوند مبارک نیز وجود نازنین حضرت امام زین العابدین (ع) بود ، و مادر بزرگوارش هم در موقع وضع حمل او از دنیا رفته است.

و اما کنیه و القاب آن حضرت : بدانکه مشهور ترین کنیت آن حضرت ابوالحسن و ابو محمد است و القاب مشهوره آن حضرت زین العابدین و سیدالساجدین والعابدین و زکی و امین و سجاد و ذوالثفنات است. و براستی که آن حضرت زینت عالمیان بود به بابت عبادات خالصانه ای که به درگاه خداوند متعال انجام می داده است ، زهد و تقوای آن امام معصوم در زمان خود زبان زد عام و خواص بود طولانی ترین سجده های خداوند متعال را آن حضرت انجام داده است ، و زیباترین ذکرها و دعاها را از آن حضرت نقل نموده اند. کتاب صحیفه سجادیه تأیید کننده مطالب ما می باشد.

مکارم الاخلاق امام زین العابدین (ع)؛

در کتاب ناسخ التواریخ آمده است که: وقتی جاریه حضرت امام سجاد علیه السلام ابریقی(ظرف آب لوله دار با دسته) در دست و بالای سر مبارک آن حضرت استاده آب بر دست مارکش میریخت ، ناگاه ابریق بیفتاد و سر آن حضرت را بشکست امام علیه السلام وقتی سر مبارک بر افراشت { یعنی سرش را بلند کرد} جاریه عرض کرد والکاظمین الغیظ (۱) امام علیه السلام فرمود: خشم خودم را فرو بردم ، کنیزگفت، والعافین الناس (۲) امام علیه السلام فرمود: خدای تو را عفو کرد ، کنیز عرض کرد ، والله یجب المحسنین (۳) و امام علیه السلام فرمود: برو تو را در راه خدای آزاد کردم.

در کتاب منتهی الامال شیخ عباس قمی آمده است که: شیخ مفید و غیره روایت کرده اند که مردی از اهل بیت حضرت امام زین العابدین  (ع) نزد آن حضرت آمد و به آن حضرت ناسزا و دشنام گفت حضرت در جواب او چیزی نفرمود ، پس چون آن مرد برفت ، حضرت با اهل مجلس خود فرمود مه شنیدند آنچه را که این مرد کفت ، الحال دوست دارم که با من بیائید برویم نزد او تا بشنوید جواب مرا از دشنام او ، گفتند می آئیم و ما دوست می داشتیم که جواب او را می دادی ، پس حضرت نعلین خود را برگفت و حرکت فرمود می خواند: الَّذِینَ یُنْفِقُونَ فِی السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْکَاظِمِینَ الْغَیْظَ وَالْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ ۗ وَاللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ (۴) آنهایی که از مال خود در حال وسعت و تنگدستی انفاق کنند و خشم خود فرونشانند و از (بدیِ) مردم درگذرند، و خدا دوستدار نکو کاران است.

راوی گفت از خواندن آن حضرت این آیه شریفه را دانستیم که بد {یعنی بدی را با بد } به او نخواهد گفت پس آمد تا منزل آن مرد و صدا زد او را و فرمود که به او بگوئید علی بن الحسین است. چون آن شخص شنید که آن حضرت آمده است بیرون آمد و مهیا برای شرّ ، و شک نداشت که آمدن آن حضرت برای آن است که مکافات کند بعض جسارتهای او را. حضرت چون دید او را گفت ای برادر تو آمدی نزد من و به من چنین و چنین گفتی ، پس هرگاه آنچه گفتی از بدی در من است از خدا می خواهم که بیامرزد مرا، و اگر آنچه را گفتی در من نیست حق تعالی بیامرزد تو را. راوی گفت آن مرد که چنین شنید میان دیدگان آن حضرت را بوسید و گفت آنچه من گفتم در تو نیست و من به این بدیها سزاوارترم ، راوی حدیث گفت که آن مرد حسن بن حسن ره بوده.

پند ها و نصیحت ها در کلام امام (ع)؛

پندها ، نصیحت ها و حکمت ها در سخنان و در کلام امام زین العابدین علیه السلام  که جوهرۀ از سخنان آن حضرت می باشند، و با عنوانهای احادیث و سخنان کوتاه مطرح می شود ، اگر به درستی و بجا از طرف ما انسانها چه شیعه و یا غیره شیعه مورد توجه و به کار گیری شوند می توانند انسان را به راهی که هدف آفریننده از آفرینش آن می باشد رهنمون شود ، و موجب روشنائی راه بشریت برای رسیدن به کله های عالی انسانیت باشد.هدف خداوند متعال نیز از خلقت ائمه اطهار به همین سبب است که بوسیلۀ آنها انسانها را در راه صراط مستقیم رهنمون سازد. و این نمی شود مگر این که ، سخنانی که به مثال گوهران نایاب است به وسیله علما و دانشمندان محترم به روشهای مختلف و گوناگون مطرح و گسترش یابد.

امام زین العابدین علیه السلام فرمود: اِتَّقُوا الْکِذْبَ؛ اَلصّغیرَ مِنْهُ والْکَبیرَ فىکُلِّ جِدٍّ وَهَزْلٍ فَاِنَّ الرَّجُلَ اِذا کَذَبَ فىالصّغیر، اِجَتَرئَ عَلَى الْکَبیرِ؛(۵) از دروغ بپرهیزید، چه دروغ کوچک و چه دروغ بزرگ خواه در امورى جدّى و خواه به شوخى، زیرا وقتى انسان در کارهاى کوچک دروغ بگوید. بر گفتن دروغ هاى بزرگ، گستاخ مى شود.

امام سجاد علیه السلام فرمودند: وَ أمّا حَقُّ اُمِّکَ فَأنْ تَعلَمَ أنَّها حَمَلَتکَ حَیثُ لایَحتَمِلُ أَحَدٌ أَحَدا و أعطَتْکَ مِن ثَمَرَهِ قَلبِها مالا یُعطِی أحَدٌ أحَدا (۶)حقّ مادرت بر تو این است که بدانى او تو را در جایى حمل کرده است که هیچ کس دیگرى را حمل نمى کند و از میوه دلش آن به تو داد که هیچ کس به دیگرى نمى دهد .
پیامبر اکرم صلّى الله علیه و آله فرمودند: إذا کانَ یومُ القیامهِ یُنادی مُنادٍ: أینَ زینُ العابدینَ؟ فکأنّی أنظُرُ إلى وَلَدی علیِّ بنِ الحسینِ بنِ علیِّ بن أبی طالبٍ یَخْطِرُ بینَ الصُّفوفِ؛  در روز رستاخیز آواز دهنده اى صدا مى زند: کجاست زین العابدین (زیور پرستشگران)؟ و من فرزندم على بن حسین بن على بن ابى طالب را مى بینم که صفها را مى شکافد [و پیش مى رود].{ بحارالانوار ۱/۳/۴۶}
امام زین العابدین علیه السلام فرمودند: اِعْلَمُوا عِبادَ اللّه ِ اَنَّ اَهْلَ الشِّرْکِ لایُنْصَبُ لَهُمْ اَلمَوازینَ وَلایُنْشَرُ لَهُم الدَّواوینَ وَاِنمّا یُحْشَرُونَ اِلى جَهَنـَّمَ زُمَرا وَاِنمّا نَصْبُ الْمَوازینَ وَنَشْرُ الدَواوینَ لاَهِلِ الاِسْلامِ؛ (۷)بندگان خدا! بدانید، بپاداشتن میزان و گشودن دیوان اعمال براى مشرکان نیست آنان دسته جمعى بسوى جهنّم محشور مى شوند. نصب میزان و باز کردن دفتر اعمال ویژه اهل اسلام است.
امام سجاد علیه السلام فرمودند: حَقُّ وَلَدِکَ ، أَنَّکَ مَسْؤُولٌ عَمّا وُلّیتَهُ [بِهِ] مِنْ حُسْنِ الْأَدَبِ وَالدِّلالَهِ عَلى رَبِّهِ . وَ الْمَعُوَنَهِ عَلى طاعَتِهِ فیکَ وَ فى نَفْسِهِ (۸)حق فرزند تو این است… در سر پرستى وى مسؤولیت دارى که ادب او را نیکو کنى و به سوى پروردگارش رهنمون سازى و در فرمانبردارى از او، نسبت به وظایف تو و خودش، یارى اش دهى.

امام زین العابدین  علیه السلام فرمودند: و أمّا حَقُّ الزَّوجَهِ فَأن تَعلَمَ أنَّ اللّه َ جَعَلَها لکَ سَکَنَا واُنساً، فَتَعلَمَ أنَّ ذلِکَ نِعمَهٌ مِنَ اللّه ِ عَلَیکَ فَتُکرِمَها و تَرفُقَ بِها (۹)حقّ زن این است که بدانى خداوند او را مایه آرامش و انس تو قرار داده است و بدانى این نعمتى است که خداوند به تو داده ؛ پس باید او را گرامى دارى و با وى نرمى کنى .

امام زین العابدین علیه السلام فرمودند: اِنَّ لِسانَ ابْنِ آدَمَ یُشْرِفُ عَلى جَمیعِ جَوارِحِهِ کُلَّ صَباحٍ فَیَقُولُ: کَیْفَ اَصْبَحْتُمْ؟ فَیَقُولُونَ: بِخَیْرٍ اِنْ تَرَکْتَنا، وَ یَقُولُونَ: اَللّهَ اَللّهَ فینا وَ یُناشِدُونَهُ وَ یَقُولُونَ: اِنَّما نُثابُ وَ نُعاقَبُ بِکَ؛ (۱۰) هر بامداد زبان آدمیزاد بر دیگر اعضایش توجه مى‏ کند و مى‏ گوید: چگونه هستید؟ حالتان چطور است؟ آنها مى‏ گویند: اگر تو ما را رها کنى خوبیم، خدا را خدا را نسبت به ما به یاد آور و او را به خدا قم مى‏ دهند و مى‏ گویند: پاداش و کیفر ما تنها به خاطر توست.

سفارش و نصیحت امام به فرزند خود؛

امام زین العابدین علیه السلام به یکی از فرزندان خود فرمودند: یا بُنَىَّ اُشْکُرِ اللّه َلِمَنْ اَنْعَمَ عَلَیْکَ، وَ اَنْعِمْ عَلى مَنْ شَکَرَکَ، فَاِنَّهُ لا زَوالَ لِلنِّعْمَهِ اِذا شَکَرْتَ وَلا بَقاءَ لَها اِذا کَفَرْتَ؛ (۱۱) اى فرزندم! خدا را به خاطر نعمتى که از دیگران به تو مى رسد سپاسگزار باش و به کسى که از تو قدردانى کرد عطا کن، چرا که وقتى نعمتى سپاسگزارى شود از بین نخواهد رفت، و وقتى که ناسپاسى شود دوام نخواهد یافت.

امام زین العابدین (ع) در وصیّت به فرزندشان امام باقر علیه السلام فرمودند: یا بُنَىَّ اِصْبِرْ عَلى الْحَقِّ وَ اِنْ کانَ مُرّاً؛ (۱۲)فرزندم! در راه حق، صبر و بردبارى داشته باش اگر چه تلخ باشد.

حرف آخر

و اما حرف هم حدیثی از آن امام معصوم علیه السلام است که امید وارم مورد توجه خوانندگان جامع العلوم واقع شود: امام زین العابدین (ع) در یک حدیث خانواده ساز و جامعه ساز بیان می فرماید: … إنَّ أقْرَبَکمْ مِنَ اللهِ أوْسَعُکمْ خُلْقاً وَ إنَّ أرْضاکم عِنْدَاللهِ أسْبَغُکمْ عَلی عِیالِهِ.(۱۳)نزدیکترین شما به خدا کسی است که نسبت به اهل منزلش خوش رفتارتر باشد و کسی در پیشگاه خدا بیشتر مورد رضایت است که نسبت به خانواده خود نیکوکارتر و با محبت تر باشد.

منابع

  1.  فرو خورنده گان خشم.سوره آل عمران آیه ۱۳۴٫
  2. و عفو کننده گان از مردم.سوره آل عمران آیه ۱۳۴٫
  3. و پروردگار دوست دارد نیکو کاران را. سوره آل عمران آیه ۱۳۴٫
  4. سوره آل    عمران آیه ۱۳۴
  5. اصول کافی جلد ۳
  6. امالی صدوق ص ۴۵۳
  7. روضه کافی ص ۷۵
  8. تحف العقول ص ۲۶۳
  9. بحارالانوار ج ۷۴
  10. اصول کافی ج ۳
  11. بحارالانوارج ۷۱
  12. بحارالانوار ج ۷۷
  13. تحف العقول ص ۲۰۱
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.