جمشید آذرمی آذر
من اهل ایران آذربایجان شرقی شهرستان بناب روستای چپقلو متولد1352 هستم سواد ابتدائی دارم ! علاقه مند به مطالعه، نوشتن و پژوهش میباشم.

خفاش یا شب پره چگونه پرنده ای است؟

خفاش یکی از عجایب خلقت خدای متعال در آفرینش است. خفاش یا شب پره پرنده ای است از گروه پستانداران با جثه کوچک و قوه بینایی ضعیف که روزها به دلیل تابش نور خورشید تاب بیرون آمدن را ندارد اما در عوض قدرت پرواز در شب را دارد، بال و پر او یکی هستند، بال آن پرده ای است که در میان استخوانهای انگشتانش کشیده شده است که در زمان پرواز به عنوان پر و بال و در هنگام استراحت به عنوان پا و روی انداز از آنها استفاده می کند. خفاش یکی از حیواناتی است که خلقت عجیب دارد و بر اساس خصوصیاتی که مخصوص خودش است، در تمثیل ها به فراخور موقعیت های مختلف از او در مقام تشبیه سازی به کار می رود.
خفاس ها موجوداتی خاص هستند و عادت های دارند که درهیچ پرنده ای نیست و برای همین هم در نظر بشر به طرز باور نکردنی و عجیب می باشند؛ مثلا آنها مانند زنان خون حیض می بینند، یا شبها را بیدار می باشند و درموقع خواب وارونه می خوابند. شاید برای همین هم بعضی ها آن حیوان را به لحاظ خصوصیات منحصر به فردی که دارد از عجایب خلقت می دانند.
خفاش ها به دو دسته خفاش های بزرگ و خفاش های کوچک تقسیم می شوند. خفاش های بزرگ به جز یکی دو مورد استسنا روی درختان میوه زندکی می کنند و از نظر بصری راه خود را پیدا می کنند. خفاش های کوچک نیز بیشتر از حشرات کوچک که در هوا معلق هستند تغذیه می کنند و با پروسه ای که آن را پژواک سازی می نامند حشرات را نشان کرده و شکار می کنند.
پژواک سازی فرایندی است که طی آن حیوان از خود صداهای را تولید می کند و به پژواک های منعکس شده از سطوح و اجسام محیطی گوش می دهد. از طریق اطلاعات موجود در این پژواک ها، حیوان قادر است اجسام و روابط فضایی آنها را درک کند.
خفاش ها صداهایی را با حنجره تولید می کنند، اندامی در گلو که تحت سازگاری خاصی قرار گرفته است که باعث می شود در تولید صداهای شدید و با فرکانس بالا به طور غیرمعمول مؤثرباشد. ویژگی صداها با گونه و همچنین با فعالیت خاص متفاوت است. هنگام برخورد با یک جسم کوچک مانند حشررات ریز در هوا، صداهای ساطع شده تنها با بخش کوچکی از انرژی اولیه خود منعکس می شوند.
حتماً شما هم یک خفاش را در موقع پرواز دیده اید و چنین تصور می کنید که شاید با شما برخورد داشته باشند، اما هیچ وقت این اتفاق برای شما پیش نیامده است برای اینکه شب پره نه کور است نه کر، او هم می بیند و هم می شنود اما به دلایل ساختار بدنی خود مجبور است روزها استراحت کند و در موقع شب به پرواز بپردازد، و در حین پرواز نیز به شکار و تغذیه مشغول شود، آری آن حیوان خلقت عجیب و منحصر به فرد خود را دارد، در غارها، خرابه ها، شکافهای دیوار، خانه های قدیمی اقدام به ساخت لانه می کنند و در موقع استراحت نیز غالباً به طریق وارونه می خوابند.

خفاش در روایات ائمه اطهارعلیهم السلام

خفاش در روایات ائمه اطهارعلیهم السلام

شب پره ها از قدیم توجه مردم و دانشمندان را به خودشان جلب نموده و قابل توجه بوده اند، امام صادق علیه السلام فرمود: ای مفضل، تامل کن درآفرینش خفاش که چیزى میان آفرینش پرندگان و چهارپایان است بسیار شگفت و حیرت‌آور است. البته آفرینش آن به چهارپایان نزدیکتر است؛ زیرا دو گوش بلند، دندان و کرک دارد، بچه مى‌زاید، بچه شیر مى‌دهد و بول مى‌کند و هنگامى که راه مى‌رود بر چهار دست و پا راه مى‌رود که همۀ اینها با ویژگیهاى پرندگان ناسازگار است. خفاش از شمار پرندگانى است که در شب پرواز مى‌کنند و از حشرات پراکندۀ در هوا تغذیه مى‌کنند.برخى پنداشته‌اند، خفاش غذایى ندارد و از نسیم تغذیه مى‌کند. این از دو روى ناصواب است: ۱-بیرون شدن آلودگى و بول از آن که جز با تغذیه توجیه‌پذیر نیست. ۲-دندان دارد. اگر خفاش چیزى نمى‌خورد داشتن دندان به چه معنى است؛ حال آنکه مى‌دانیم در آفرینش،هیچ چیز بى‌حکمت نیست. این پرنده براى انسان سودمند است حتى فضله‌اش را [در کار ساختن دارو و…]به کار مى‌گیرند و از همه چیز مهمتر، آفرینش شگفت آن است که بر قدرت آفرینشگر جلّ‌ و علا دلالت دارد و اینکه به خاطر هر مصلحتى که داند و خواهد در آنچه که اراده کند تصرف نماید.(۱)
امام علی علیه السلام می فرماید: از ریزه کاریهاى قدرت خدا و عجائب حکمت وى، ریزه کاریهائى است که در خلقت خفاشها مى بینیم. نورى که آشکار مى شود، همه جا را پرتو مى افکند خفاش را در مضیقه قرار مى دهد و تاریک که همه چیز را جمع مى کند خفاش را آزاد مى گذارد. راستى چگونه چشمهاى خفاش از بهره بردن از نورى که وسیله راهنمائى راههاى بشر است و طریق سود و زیان را نشان مى دهد و بر اثر نور جلال و عظمت عیبها را درک مى کند و طرد مى نماید عاجز است؟! او ناگزیر است در پناهگاه خود در روز روشن و درخشان بخوابد (تا چشمهایش سالم و از نور خورشید که براى دیگران نفع دارد و براى وى ضرر در امان باشد.) خفاش در روز پلکهاى چشمش سست است و روى هم قرار گرفته (خوابیده) است و شب براى او چراغى است که از آن بهره مى برد و دنبال رزق خود مى رود. آنگاه که خیمه شب برطرف مى گردد، روز آشکار مى شود، نور خورشید مى درخشد، به آشیانه اش پناه مى برد، چشمهاى خود را روى هم مى گذارد و رزقى را که در تاریکى شب به دست آورده مى خورد. منزه است خدائى که شب را براى او روز قرار داده و موقع جمع آورى رزق و روز را موقع سکونت و آسایشش. خدا براى خفاش از گوشش بال خلق کرده که به هنگام نیاز به وسیله آن پرواز کند. گویا بالهاى او دو قطعه گوش است نه پر دارد و نه بال بزرگ وقتى نگاه کنى جاى رگها را به خوبى مى بینى. این بالها نه نازک است که شکافته شود و نه کلفت است که جسم خفاش را سنگین کند. خفاش که پرواز مى کند فرزندش را خوب به بغل گرفته است، با او مى نشیند و همراهش پرواز مى کند. بچه از مادرش جدا نمى گردد تا بدنش نیرومند گردد و بتواند با پر و بال خود پرواز کند و راه به دست آوردن رزق و صلاح خود را درک کند. منزه است خدائى که تمام موجودات را بدون اینکه نمونه اى از خالقى مانده باشد خلق کرده است.(۲)

خفاش از جانوران مسخ شده و حرام گوشت است.

خفاش از جانوران مسخ شده و حرام گوشت است.

در احادیث ائمه اطهار علیهم السلام چنین آمده است که خفاش یکی از حیوانات است که مسخ شده است. صاحب جواهر الکلام در جلد ۳۶ آورده است خفاش از جانوران مسخ شده و حرام گوشت است. شیخ یوسف بحرانی در کتاب حدائق الناصره جلد ۵ صفحه ۱۴ فضله خفاش را نجس می داند. شیخ مفید در خصال روایتی از حضرت امام صادق علیه السلام نقل می کند که حضرت فرمود: خفاش زنی بود که دایه خود را جادو کرد و خداوند او را به صورت شب پره در آورد. و در ترجمه جلد ۷ فروغ کافی از امام رضا علیه السلام است که خفاش نیز مسخ شده است او کسی بود که خرماهای مردم را می دزدید. و در ترجمه جلد ۲ علل الشرایع نزدیک به همین حدیث از حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده است که حضرت فرمود: خفاش شخصی بود که از روی درختان خرما، و میوه ها را سرقت می کرد. و در ترجمه جلد ۹ بحارالانوار و ترجمه علل الشرایع جلد ۲، از امام چهارم حضرت زین العابدین علیه السلام نقل شده است خفاش زنی بود که هوو داشت و او را جادو کرد خدا نیز او را شب پره نمود.
با توجه به روایات و احادیثی که از ائمه اطهارعلیهم السلام نقل شد و آنچه ذر رابطه با نوع و طرززندگی و خصوصیات خفاشها گذشت، احتمال بیشتراست که شب پره های موجود در دنیا و آنهای را که در اطراف خودمان مشاهده می کنیم همگی یا گروهی آنها از نسل همان انسان مسخ شده به صورت خفاش باشند.
در روایات بالا ذکر شد انسانی که به شکل شب پره مسخ شد زنی بود که هوو داشت و برای اینکه او را از زندگی خود بیرون کند دست به خیانت زده و بر علیه وی اقدام به جادوگری می نمود، از سوی دیگر دزد هم بود و از باغهای مردم اقدام به دزدی و سرقت خرما و میوه می کرد، برای همین هم خشم و غضب پروردگار عالمیان شامل حالش شده تا از شکل انسان به صورت خفاش تغییر یافت.
چنانکه ماده آنها همانند زنان حیض می بیند، مانند زنان باردار می شود و بچه می زاید، فرزند خود را شیر می دهد، هنگام خواب و استراحت بالهای خود را همانند چادر زنانه به دور خود می پیچد، همانند دزدان شبها به شکار می رود و از ترس جانش روزها را در لانه خود بسر می برد، با این خصوصیاتی که گذشت احتمال بیشتر است که او اول انسان و یک زن بوده باشد و بر اثر گناهی که مرتکب بوده است به صورت یک حیوان تغییر زندگی داده است تا موجب عبرت و پند آموزی و ترگ گناه بشر و هدایت انسان به سوی ثواب باشد، این مهمترین هدف پروردگارعالمیان از این نوع احوالات است که در مورد حیوانات دیگری نیز نقل شده است.
و بخاطر اینکه نسل این جانور از بین نرود خالق متعال جفتی از جنس خودش را نر قرار داده تا به تولید مثل بپردازند. بنابر این خفاشهائی که امروز در دنیا و اطراف ما هستند از نسل همان خفاش مسخ شده می باشند وگر نه در روایات داریم که انسانی که بر اثر گناه به صورت حیوان دیگر مسخ می شده است بعد از چند روزی یا مدت کوتاهی از دنیا می رفت.
نوع پوشش و طرز زندگی شب پره که در انزوا و دور از دیگر حیوانات است، و نبود پر در بالهایش ممکن است علامت این باشد که خفاش از جمع حیوانات تبعید شده است و برای همین هم فقط در شبها اجازه بیرون آمدن از لانه خود را دارد آن هم جهت تغذیه اندک و روزی مختصر می باشد. و برای اینکه رحمت و بخشش خداوند متعال بی کران است به عده ای از آنها نیز به جهت پشیمانی از گناه خود اجازه دست رسی به میوه ها، و آزادی بیشتری را داده است.« إنّ الله علی کلّ شیءٍ قدیرٌ »

  • همچنین بخوانید »
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.