جمشید آذرمی آذر
من اهل ایران آذربایجان شرقی شهرستان بناب روستای چپقلو متولد1352 هستم سواد ابتدائی دارم ! علاقه مند به مطالعه، نوشتن و پژوهش میباشم.

میانه روی و اعتدال در امور مربوط به اقتصاد خانواده و دوست داشتن ؛

میانه روی یکی از مهمترین درس در امور مربوط به خانواده و جامعه است که می تواند میانه روی در : عبادت ، دین ، راه رفتن ، سخن گفتن ، دنیا طلبی ، در خوراک ، خشم و عضب ، ارضای غریزه جنسی ، اقتصاد ، سیاست ، امور اجتماعی ، دوستی و دشمنی ، اعتماد کردن به دور و نزدیک ، معاشرت و برخورد با دیگران ، غیرت از ناموس و خانواده و میانه روی در بسیاری از کارها و اعمال دیگر…
میانه روی  یعنی پیمودن و گزینش راه میانه و وسط ، و عدم تمایل به دو طرف افراط و تفریط می باشد. پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله بارها همگان را به میانه روی و اعتدال در کارها و امور مربوط به زندگی و دین دعوت می کرد و می فرمود: بر شما باد میانه روی ، بر شما باد میانه روی ، بر شما باد میانه روی.
امام علی علیه السلام فرمودند: ولیکن احب الامور الیک اوسطها فی الحق واعمها فی العدل؛ کاری که باید بیش از هر کار دوست داشته باشی، میانه روی در حق است و همگانی کردن آن در برابری و دادگری.(۱)

میانه روی در اقتصاد خانواده ؛

میانه روی در اقتصاد خانواده به عنوان یکی از عوامل مهم و اصلی جهت ادامه زندگی و برجاماندن خانواده و بطریقی برای جامعه است! برنامه ریزی برای اقتصاد خانواده و چگونه خرج کردن درآمد آن می تواند مسیر رو به جلو را مشخص و معلوم نماید ، که اگر درآمد آن به طور افراطی و در راه های غیر واقعی و نامعلومی خرج شود آنوقت اسراف کاری روی داده و ممکن است خانواده در آینده نزدیک با بدهکاری و با کم بود منابع مادی و معنوی روبرو شود.
یا ممکن است بطریق دیگر خرج شود یعنی با تفریط و سخت گیری به اهل خانواده با عنوان ترس از آینده ، اهل خانواده با تغذیه نا مناسب زندگی کنند ، بنابر این هر دو مورد از صفات مذمومه می باشند و هیچ یک مورد تأیید اسلام و سایر ادیان نمی باشند.
میانه روی در اقتصاد خانواده و جامعه مورد تأیید دین اسلام بوده و افراط و تفریط در مخارج خانواده را نکوهش نموده است و در مقابل آن قناعت را سفارش می کند و به عنوان اوصاف حمیده و خصال پسندیده می داند. قابل ذکر است که قناعت به مفهوم سختگیری برای اهل خانه نیست بلکه به معنای درست مصرف کردن و به جا خرج کردن است ، که همان میانه روی در اقتصاد خانواده است.
پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله در حدیثی فرمودند: مَنِ اقْتصد فی مَعیشَته رَزَقَهُ الله و مَن بذَّر حرمه الله ؛ کسی که در زندگی‌اش میانه روی کند، خدا او را روزی می‌دهد و کسی که اسراف و زیاده‌روی کند، محرومش سازد.(۲)
خداوند متعال در سوره اعراف می فرماید: یَا بَنِی آدَمَ خُذُوا زِینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ وَکُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ ؛ ای فرزندان آدم، زیورهای خود را در مقام هر عبادت به خود برگیرید و بخورید و بیاشامید و اسراف مکنید، که خدا مسرفان را دوست نمی‌دارد.(۳)
در کتاب تفسیر نمونه در قسمتی از حدیثی که از امام صادق علیه السلام است آمده : و رجل کان له مال فافسده، فیقول: اللهم ارزقنى، فیقال له: ا لم امرک بالاقتصاد؟ ا لم آمرک بالاصلاح؟؛  کسى که اموالى داشته و آن را بیهوده تلف کرده، مى‏گوید: خداوندا! به من روزى مرحمت کن، اما به او گفته مى‏شود: مگر دستور اقتصاد و میانه روی ‏ به تو ندادم؟ مگر دستور اصلاح مال به تو ندادم؟(۴)

میانه روی در دوست داشتن ؛

میانه روی  در همه چیز محبوب و پسندیده تر است حتی در خواستن و دوست داشتن انسانها ، تا جایی که افراط در دوست داشتن می تواند آدمی را به هلاکت برساند ، و تفریط در آن موجب جدائی بین آنها می شود ، اگر بخواهیم برای این موضوع مثال روشن تری بیاوریم دوست داشتن و علاقهء والدین نسبت به اولاد خود مثال زیباتری خواهد بود.
والدین باید توجه داشته باشند که دوست داشتن فرزند را نباید از حد مجاز خود بیشتر کنند ، که اگر در دوست داشتن افراط داشته باشند ، و محبت فرزند را از حد کافی در دل خود بپرورند! آنوقت است که بطور ناخواسته این محبت بلائی عظیم خواهد شد که اگر روزی هم برای فرزند اتفادی روی دهد یا اینکه از دنیا برود ، آنگاه زندگی برای والدین او سخت و دشوارتر از آنکه تصورش را بکنید پیش خواهد آمد.
قابل ذکر است که من در موقع تشییع جنازه چند نفر به گوش و با چشم خود شنیده و دیده ام که بعضی از والدین چون در دوست داشتن افراط ورزیده بودند ، در حین روی داد حوادث ناگوار و در مرگ فرزند خود زبان به کفر گویی نیز باز کردند ، و خواه یا ناخواه مرتکب گناه کبیره نیز شده اند.
بعضی از والدینها هم هستند که ، در دوست نداشتن اولاد آنقدر تفریط نمودند که در موقع وقوع حوادث تلخ و شیرین و حتی در زمان مرگ فرزند خود بر سر جنازه وی هم حاضر نمی شوند! و خیلیها هم هستند که رابطه خود را با گفتن یک جمله که او فرزند ما نیست قطع می نمایند ، دین اسلام با این نوع دوست داشتنها مخالف است و افراط و تفریط در کارها را نوعی عمل ناثواب می داند.

حرف آخر

میانه روی در دوست داشتن بسیار مهم است توصیه می شود ، در نوع دوست داشتن میانه رو باشید و خودتان را در حد اعتدال نگهدارید ، توصیه ها و سخنان ائمه اطهار علیهم السلام و علمای بزرگ دین را گوش کنید ، علمای اسلام افراط و تفریط در عزاداریهای ائمه اطهار علیهم السلام را هم ممنوع کرده اند و مردم را به میانه روی سفارش نموده اند ، محسن قرائتی در تفسیر نور می نویسد : میانه روی و اعتدال در همه جا لازم است و عشق به اولیای خدا نباید سر از غلو در آورد.

منابع و مآخذ

۱- نهج البلاغه فیض الاسلام : نامه ۵۳
۲- وسائل الشیعه ، ج ۱۵، ص ۲۵۹
۳- سوره اعراف آیه ۳۱
۴- تفسیر نمونه ج ۲۰ ، ص ۱۵۰

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.